Menu
کلینیک آوای سلامتی
06

بيمارى هاى شايع دوران باردارى(2)



بيمارى هاى شايع دوران باردارى(2)


توصيه هاى تغذيه اى در خصوص بيمارى هاى شايع دوران باردارى از قبیل پره اكلامپسى و اكلامپسى ، فشار خون بارداری ، کم خونی در بیماریهای شایع دوران بارداری 1 بررسی شد . در ادامه به بررسی سوء تغذیه و دیابت در بارداری اشاره خواهیم کرد.

سوءتغذيه كم وزنی

زمانى كه بدن براى حفظ عملكرد بافت ها و ارگان ها به ميزان مناسب از مواد مغذى نظير ويتامين ها، مواد معدنى، پروتئين، چربى و كربوهيدرات دريافت نكند سوءتغذيه اطلاق مى شود.

دريافت نامناسب غذا به صورت چاقى يا لاغرى سوء تغذيه تلقى مى شود. وزن گيرى ناكافى، كاهش چربى بدن، ضعف و خستگى، آتروفى عضلات،ابتلا مكرر به عفونت، ادم، تحمل نكردن سرما، تأخير در بهبود زخم، زخم هاى پوستى و ريزش مو از جمله علائم بالينى عمده سوءتغذيه هستند.

در خانمهاى باردار وزن گيرى نامناسب در طول دوران باردارى مهم ترين علامت سوءتغذيه است. علاوه بر بررسى ميزان وزن گيرى در دوران باردارى كه در اين دوران استفاده مى شود، يك معاينه فيزيكى دقيق نيز مى تواند علائم سوءتغذيه را مشخص كند.

علل سوءتغذيه كم وزنى مادران در دوران بارداری:
1. BMIکمتر از 18/5 قبل از باردارى
2. قد كمتر از 150 سانتى متر
3. حاملگى در سنين قبل از 18
4. چندقلويى
5. حاملگى هاى مكرر و يا با فاصله كمتر از سه سال
6. درآمد كم، تحت پوشش دائمى خدمات حمايتى محلى يا دولتى بودن يا نداشتن شغل ثابت سرپرست خانوار، كم سوادى و محدوديت دسترسى به غذا، محروميت اقتصادى، اجتماعى يا فرهنگى، ناآگاهى زنان از تغذيه صحيح در دوران باردارى
7. خرافات وباورهاى غذایی نادرست « استفاده از رژيم غذايى غير متعارف يا با ارزش تغذيه اى محدود »
8. ابتلا به بيمارى هاى مزمن نظير بيمارى هاى قلبى، كليوى، ديابت و فشارخون بالا
9. ابتلا به بيمارى هاى عفونى نظير سل و مالاريا
10. فعاليت بدنى سنگين و زياد مانند كار سخت در مزرعه يا ايستادن به مدت طولانى در محل كار يا منزل
11. استعمال دخانيات، اعتياد به مواد مخدر و مصرف الكل
12. داشتن رژيم غذايى درمانى براى يك بيمارى سيستميك مزمن
13. كم خونى

همزمان با رفع علت اصلى سوءتغذيه، رعايت اصول تغذيه اى زير براى رفع مشكل ضرورى است:
 - در صورت امكان دريافت پروتئين را زياد كرده و غذاها را با استفاده از حبوبات، گوشت قرمز، مرغ و ماهى، پودر شير خشك، پنير، ماست چكيده، مغزها و تخم مرغ غنى نمايد .
- غذاها را از لحاظ كربوهيدرات غنى كند، از گروه نان و غلات 7-11 واحد در روز استفاده كند.همچنين، مصرف پوره سيب زمينى و جوانه گندم توصيه مى شود. از انواع آردها، نشاسته ها و رشته ها در غذا مى توان استفاده كرد.
- در صورت امكان غذاها با استفاده از مغزها، كره، خامه و روغن زيتون از نظر كالرى غنى شود.
- مخلوط حبوبات و غلات در غذاها گنجانده شود. در انواع پلوهاى مخلوط مثل عدس پلو و يا لوبياپلو، ماش پلو، عدسى با نان، خوراك لوبيا با نان، اين امكان فراهم مى شود.
- از جايگزين هاى مناسب گوشت استفاده شود مثلاً ما كارونى با پنير، افزودن كشك در غذاهايى مثل آش، كشك بادمجان، حليم بادمجان يا افزودن تخم مرغ به انواع سوپ ها و غذاهاى مختلف.
- ميان وعده هاى غذايى مقوى نظير سوپ غليظ، پوره سيب زمينى با پنير و يا گوشت مرغ، ساندويچ تخم مرغ، ماست چكيده، بستنى، فرنى، شيربرنج، شله زرد و... مصرف شود .
- مصرف نمك غذا محدود شود؛ و همان مقدار كم حتماً از نوع نمك يددار تصفيه شده باشد.
- روزانه حداقل2- 3ليوان از آب ميوه هاى طبيعى و خانگى در فواصل غذا استفاده شود.
- در كنار غذا از سبزى هاى پخته (نخودفرنگى، هويج، سيب زمينى، كدو، بادمجان، گل كلم، لوبيا سبز، كرفس، لبو و...) مصرف انواع دسر پس از غذا توصيه مى شود. از فرنى، شله زرد، كيك هاى ميوه اى، خرما، حلوا و...مى توان به عنوان دسر استفاده كرد.
- غذاهاى بد هضم و ناراحت كننده حذف و از برنامه غذايى متنوع استفاده شود.
- روزانه يك عدد قرص مولتى ويتامين مينرال ويژه باردارى مصرف شود.
- در هفته 2 بار از گوشت ماهى استفاده شود.

علاوه بر اينها راهكارهاى زير براى تعديل شيوه زندگى به كار گرفته شود:
1. غذا در ساعات منظم و با آرامش كامل و نيز به آهستگى خورده شود
2. غذاها به طور كامل جويده شود
3. از سه وعده اصلى و دو ميان وعده استفاده شود. صبحانه به عنوان كامل ترين و مهم ترين وعده غذايى محسوب گردد
4. در صورت وجود تهوع و استفراغ و يا مشكلات گوارشى تعداد وعده هاى غذايى زياد شده و حجم غذا در هر وعده كم شود
5. الگوى غذاى مصرفى با حفظ تنوع در مصرف همه گروه هاى غذايى اصلى اصلاح شود

سوءتغذيه ناشى از پرخورى و دريافت بيش از حد غذا

- وزن گيرى بيش از مقدار لازم در دوران باردارى (اضافه وزن و چاقى در مادر) نيز نوعى سوءتغذيه محسوب مى شود.
- وزن گيرى بيش از حد مى تواند احتمال وقوع ديابت باردارى، پره اكلامپسى، خونريزى بعد از زايمان، ماكروزومى جنين، زايمان دشوار، سزارين، عفونت ها در باردارى نظير عفونت ادرارى، عفونت پس از زايمان، مرده زايى و عدم بازگشت وزن مادر به وزن قبل از باردارى را افزايش دهد؛ بنابراين ضرورى ا ست براى افزايش سلامت مادر و جنين و پيشگيرى از وقوع عوارض مذكور ميزان اضافه وزن دوران باردارى را مراقبت نمود و با كنترل وزن خانم باردار از اضافه وزن بيش از حد او پيشگيرى نمود.
- هرگز نبايد مادران چاق باردار رژيم لاغرى بگیرند.

به كارگيرى موارد زير براى كنترل اضافه وزن در خانم باردار كمك كننده است:
1. انجام روزانه 30 دقيقه ورزش و نرمش حداقل 5 يا 6 روز در هفته توصيه مى شود. بهتر است اين ميزان به تدريج افزايش يابد.
2. مصرف روزانه حدود 6-8ليوان آب توصيه شود. بهتر است هر ساعت مقدارى آب بنوشد 1 ليوان آب قبل از غذا و در صورت احساس گرسنگى زياد 2 ليوان آب قبل از غذا نوشيده شود.
3.شير و لبنيات كم چرب) و ترجيحاً ماست و پنير پروبيوتيك و گوشت كم چرب استفاده شود .
4. گوشت ماهى در هفته2- 3 بار استفاده شود.
5. روغن زيتون و حبوبات بيشتر در برنامه غذايى گنجانده شود .
6. از مواد غذايى حاوى آنتى اكسيدان ها مانند سير و كلم، قارچ، گوجه فرنگى، شلغم، هويج، كدو تنبل، فلفل دلمه اى به ويژه نوع رنگى آن ها، زردچوبه، زغال اخته، زرشك، انجير، گريپ فورت، كيوى، انواع توت ها، انگور به ويژه نوع قرمز و سيب قرمز بيشتر استفاده شود.
7. مصرف غذاهاى سرخ كردنى و حجيم، قهوه و نوشابه هاى گازدار و شيرين و غذاهاى آماده و فرايند شده محدود شود.
8. مصرف سس هاى چرب مانند مايونز و سس هاى مخصوص سالاد محدود شود و از ماست كم چرب، روغن زيتون، آب ليمو يا آب نارنج و يا آب غوره بى نمك و يا آب گوجه فرنگى به جاى سس هاى پرچرب استفاده شود.
9. مصرف نمك، شيرينى ها، كيك هاى خامه اى و دسرهاى پرچرب و شيرين، مواد صنعتى و تنقلات پرچرب نظير چيپس، پيراشكى و شكلات محدود شود.

علاوه بر اينها راهكارهاى زير براى تعديل شيوه زندگى در باردارى به كار گرفته شود :
1. به طور منظم ورزش شود.
2. غذا در ساعات منظم، در محيطى آرام و با آرامش كامل و نيز به آهستگى خورده شود.
3. غذاها به طور كامل جويده شود.
4. از سه وعده اصلى و دو ميان وعده استفاده شود. صبحانه به عنوان كامل ترين و مهم ترين وعده غذايى محسوب گردد.
5. با پايان غذا سفره و ميز غذا ترك شود.
6. فقط هنگام گرسنگى غذا ميل شود.
7. غذا در بشقاب كوچك و با چنگال خورده شود.
8. از كشيدن غذاى زياد در بشقاب خوددارى شود.
9. همواره با نشستن در جايى خاص غذا خورده شود.
10 . از ريزه خوارى خوددارى شود.
11 . از پرى معده خوددارى شود و قبل از سيرى از غذا خوردن دست كشيده شود.



به این مطلب امتیاز دهید

نظراتی که قبلا به این مطلب داده شده
در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است .
شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید .
نظر شما در مورد این مطلب چیست ؟

نام

ایمیل