Menu
کلینیک آوای سلامتی
30

تغذیه در سلیاک



تغذیه در سلیاک


سلیاک، بیماری التهابی روده کوچک است که در بعضی افراد در پاسخ به مصرف غذاهای حاوی گلوتن ایجاد می شود. گلوتن یک نوع پروتئین است که در گندم، چاودار و جو‌بارلی وجود دارد. این بیماری همچنین انتروپاتی حساس به گلوتن یا اسپروی غیر گرمسیری نیز نامیده می‌شود.

سلیاک در هر سنی از نوزادی تا جوانی و حتی سالمندی ممکن است رخ دهد. اما اوج تشخیص بین دهه چهارم و ششم زندگی می‌باشد.

اگر افراد مبتلا به این بیماری غذاهای حاوی گلوتن مصرف کنند، این پروتئین، پاسخ التهابی غیر طبیعی ایجاد می‌کند که به سلول‌های روده‌ی کوچک صدمه رسانده و در نتیجه عمل جذب مواد غذایی به‌خوبی انجام نمی‌شود.

% کودکان و 41% بزرگسالان مبتلا به سلیاک، علائم خاصی ندارند و در صورت عدم درمان در معرض خطر کم‌خونی، استئوپروز، سوء‌تغذیه، ناباروری، لنفوما و بیماری‌های عصبی قرار می‌گیرند.

در کودکان، سلیاک می‌تواند رشد آهسته و ضعیف شدن استخوان‌ها را در پی داشته باشد. در صورت مشاهده کاهش وزن، اسهال یا احساس خستگی در اغلب اوقات در کودک خود به پزشک مراجعه کنید.

علت سلیاک

علت این بیماری به‌درستی مشخص نیست. دارا بودن ژن‌هایی خاص، احتمال ابتلا را افزایش می‌دهد. در صورت ابتلای یکی از افراد خانواده به سلیاک، احتمال داشتن این ژن‌ها در دیگر افراد خانواده افزایش می‌یابد. همچنین عوامل زیر باعث افزایش خطر این بیماری می‌شوند:

- مصرف گلوتن قبل از 3 ماهگی
- وقایع مهم زندگی مانند بارداری، جراحی و استرس‌های روحی در افرادی که از نظر ژنتیکی مستعد هستند
- دیابت نوع 1، بیماری تیروئید، آرتریت روماتوئید یا دیگر بیماری‌های خود ایمنی و اختلالات ژنتیکی مانند سندرم داون یا ترنر

علائم سلیاک

1. گاز و نفخ
2. تغییر در حرکات دستگاه گوارش
3. اسهال
4. کاهش وزن
5. احساس خستگی شدید
6. ضعف

بعضی افراد پس از مصرف گلوتن، استفراغ می‌کنند که البته احتمال آن در کودکان بیشتر از بزرگسالان است.

در بعضی افراد، ممکن است سلیاک جوش‌های خارش‌آور و آبله مانند ایجاد کند که به عنوان هرپتی فورمیس شناخته می‌شود. این بیماری با احساس سوزش شدید در نواحی اطراف آرنج، زانو، پوست سر، کفل و پشت بدن شروع و سپس زخم می‌شود. اغلب در نوجوانی رخ می‌دهد و در مردان شایع‌تر از زنان است.

تشخیص سلیاک

- معاینه پزشکی
- آزمایش خون
- آندوسکوپی
- بیوپسی

گاهی اوقات سلیاک با بعضی بیماری‌ها مانند عدم تحمل غذایی، سندرم روده تحریک پذیر یا زخم معده اشتباه گرفته می‌شود.

درمان سلیاک

حذف کامل گلوتن از رژیم غذایی، تنها درمان بیماری سلیاک است. با‌این‌حال سلیاک مقاوم ممکن است به‌طور کامل به حذف گلوتن پاسخ ندهد. اما بیشتر این بیماران به استروئیدها یا سایر داروهای مورد استفاده برای توقف واکنش‌های التهابی پاسخ می‌دهند.

نکات مهم تغذیه ای در سلیاک

- برای بهبودی اجتناب از تمامی غذاهای حاوی گلوتن در تمام عمر ضروری است. از تمام غذاهایی که حاوی گندم، چاودار و جو‌بارلی هستند، و همچنین ماء‌الشعیر اجتناب کنید.

- شما می‌توانید تخم‌مرغ، گوشت قرمز، مرغ، ماهی، میوه و سبزیجات میل کنید. همچنین آرد و غذاهای تهیه شده با گل همیشه بهار، لوبیاها، آروروت، گندم سیاه، ذرت، کتان (بذرک)، ارزن، سیب زمینی، برنج، سویا، تاپیوکا (نشاسته کاساوا) و جو‌دو‌سر مجاز می‌باشند.

- با‌این‌که جودوسر حاوی گلوتن نیست، اما ممکن است علائمی مانند درد شکمی، نفخ و اسهال را افزایش دهد.

- علیرغم این‌که مصرف میوه، سبزیجات و لبنیات در رژیم فاقد گلوتن آزاد است، اما در هنگام مصرف میوه‌ها و سبزیجات بسته بندی شده یا یخ‌زده و ماست‌های طعم‌دار به افزودنی‌های روی برچسب غذایی توجه کنید، زیرا ممکن است حاوی گلوتن باشند.

- ممکن است در ابتدای درمان، نیاز به حذف شیر و غذاهای تهیه شده با آن باشد. در بیشتر مواقع پس از بهبودی روده کوچک، مصرف این مواد غذایی تحمل می‌شود.

- بعضی مواقع عدم تحمل به فروکتوز و قندهای الکلی به‌وجود می‌آید. برای کنترل علائم حداقل در ابتدا، رژیم کم فروکتوز می‌تواند مفید باشد.

- ممکن است بعضی غذاهایی که برچسب فاقد گندم دارند، نیز حاوی گلوتن باشند. امکان وجود گلوتن در موادی که حتی تصورش را هم نمی‌کنید وجود دارد مانند داروها، ویتامین‌ها و رژلب. بنابراین برچسب‌ها را مطالعه کنید.

- به این اصطلاحات در برچسب‌های غذایی توجه کنید، زیرا به معنی محصول حاوی گلوتن هستند.
* نشاسته غذایی اصلاح شده
* پروتئین گیاهی هیدرولیز شده (اغلب حاوی گندم است)
* مالت (تولید شده از جو‌بارلی)

- حدود 2 هفته پس از شروع رژیم غذایی فاقد گلوتن، علائم بیماری شروع به بهبودی می‌کنند.

- افراد مبتلا به سلیاک در ابتدای درمان برای جبران کمبود و اشباع ذخایر ویتامین‌ها و مواد معدنی نیاز به مکمل یاری دارند. مهمترین مواد مغذی که باید مکمل یاری شوند شامل آهن، کلسیم، ویتامین D، روی، مس، اسید‌فولیک و سایر ویتامین‌های گروه B می‌باشند. برای تعیین میزان دریافت کافی به یک متخصص تغذیه مراجعه کنید.

- شواهدی وجود دارد که رژیم فاقد گلوتن برای کودکان مبتلا به اوتیسم مفید است. اجتناب از گلوتن، بعضی علائم مانند رفتارهای اجتماعی یا صحبت کردن را در این کودکان بهبود می‌دهد.

منبع: Web MD و اصول تغذیه و رژیم درمانی کراوس



به این مطلب امتیاز دهید

نظراتی که قبلا به این مطلب داده شده
مهمان
نظر دهنده : مهمان
تاریـخ ثبت : دوشنبه, 23 آذر,1394 02:57 ب.ظ
درمورد رژیم غذاییشون میشه بیشتر توضیح بدین لطفا؟یعنی همه محصولات حاوی آرد هم حذف میشه؟

اکرم السادات مرتضوی
نظر دهنده : اکرم السادات مرتضوی
تاریـخ ثبت : دوشنبه, 23 آذر,1394 07:07 ب.ظ
انشالله در مقاله هفته آینده در مورد رژیم درمانی بیماری سلیاک به‌طور مفصل توضیح داده خواهد شد. بله تمام محصولات تهیه شده از آرد گندم حذف می‌شود.
نظر شما در مورد این مطلب چیست ؟

نام

ایمیل